In een eerdere bijdrage bespraken we het arrest van het hof van beroep te Gent van 24 april 2017: de administratieve procedure voor de invordering van onbetwiste geldschulden (IOS) is niet verplicht, en een schuldeiser die voor de klassieke gerechtelijke procedure kiest, maakt daardoor niet per se nutteloze kosten. Het Hof van Cassatie bevestigde die rechtspraak in een arrest van 12 oktober 2017 (C.17.0129).
(Zie ook A. Wynter, “Invorderen via rechtbank in plaats van via IOS is niet per se fout”, Juristenkrant 24 mei 2017, 2, en onze blog over de recuperatie van gerechtskosten.)
Over welke procedures gaat het?
Sinds 2 juli 2016 kunnen onbetwiste geldschulden tussen ondernemingen buitengerechtelijk worden ingevorderd via de IOS-procedure (art. 1394/20 e.v. Ger.W.). De advocaat van de schuldeiser gelast een gerechtsdeurwaarder om de schuldenaar aan te manen. Betwist die de schuld niet, dan stelt de gerechtsdeurwaarder een proces-verbaal van niet-betwisting op, dat uitvoerbaar wordt verklaard en net als een vonnis kan worden uitgevoerd. In die procedure zijn de interesten en het schadebeding samen beperkt tot 10% van de hoofdsom, stoppen de interesten met lopen vanaf de aanmaning en wordt geen rechtsplegingsvergoeding toegekend.
Voor de ondernemingsrechtbank kan de schuldeiser daarentegen de volledige verwijlinteresten vorderen (tussen ondernemingen zonder andersluidende afspraak de interest uit de Wet Betalingsachterstand, momenteel 10,5% per jaar), een geldig contractueel schadebeding, de dagvaardingskosten en een rechtsplegingsvergoeding.
Wat is het verschil in de praktijk?
Een voorbeeld: u heeft een onbetaalde factuur van 5.000 euro die al acht maanden vervallen is.
- Via IOS kan u bovenop de hoofdsom maximaal 500 euro vorderen (10% van de hoofdsom), interesten en schadebeding samen.
- Via de rechtbank kan dat oplopen tot 500 euro schadebeding (als uw algemene voorwaarden 10% bepalen en de rechter dat niet matigt), ongeveer 350 euro interesten (10,5% over acht maanden), plus een rechtsplegingsvergoeding volgens het wettelijk tarief en de dagvaardingskosten.
Een schuldeiser kan er dus belang bij hebben de gerechtelijke weg te kiezen, zeker bij grotere bedragen of een lange achterstand.
Is de IOS-procedure sneller?
Niet noodzakelijk. Na de aanmaning moet er minstens een maand en acht dagen verstrijken vóór een uitvoerbare titel kan worden verkregen, en de schuldenaar kan de procedure nog steeds betwisten en de zaak alsnog voor de rechtbank brengen. Dat is, naast het hogere bedrag dat via de rechtbank kan worden gevorderd, een van de redenen waarom het Hof van Cassatie oordeelde dat de schuldeiser een legitiem keuzerecht heeft tussen beide procedures.
Sinds 1 januari 2017 kan de rechter nutteloze kosten, met inbegrip van de rechtsplegingsvergoeding, ten laste leggen van de partij die ze foutief heeft veroorzaakt (art. 1017 Ger.W.). Wie bewust kiest voor de procedure die het meeste oplevert, handelt volgens deze rechtspraak in principe niet foutief.
Conclusie: laat uw algemene voorwaarden nakijken
In beide procedures is een advocaat vereist. Welke procedure het meest aangewezen is, hangt af van het bedrag, de ouderdom van de factuur en wat uw algemene voorwaarden bepalen. Zorg er dus voor dat uw algemene voorwaarden up-to-date en afdwingbaar zijn, zodat u een schadebeding en uw interesten kan vorderen. Zie onze blog Zijn uw algemene voorwaarden afdwingbaar?
Incasseer uw onbetaalde facturen online met collectinbelgium.be.
Alexander Wynter
Advocaat – master in het ondernemingsrecht
