Sinds 1 mei 2018 regelt Boek XX WER het insolventierecht. De vroegere Faillissementswet en de Wet Continuïteit Ondernemingen zijn erin opgegaan. Een van de grootste wijzigingen: de insolventieprocedures gelden niet langer enkel voor ‘handelaars’, maar voor alle ‘ondernemingen’. Daardoor kunnen ook beoefenaars van een vrij beroep failliet gaan of een gerechtelijke reorganisatie aanvragen.
Wie is een vrije beroeper?
Een vrije beroeper is een onderneming waarvan de activiteit hoofdzakelijk bestaat uit het zelfstandig en onder eigen verantwoordelijkheid verrichten van intellectuele prestaties, waarvoor een voorafgaande opleiding en permanente vorming vereist is en die onderworpen is aan een deontologie onder toezicht van een tuchtrechtelijke instelling. Denk aan advocaten, artsen, architecten, accountants, notarissen, dierenartsen, kinesitherapeuten of apothekers.
Welke procedures?
Vroeger kon een vrije beroeper met betalingsproblemen enkel een collectieve schuldenregeling aanvragen, of zag hij zijn vermogen versnipperen door individuele beslagen. Vandaag staan dezelfde procedures open als voor andere ondernemingen:
- de gerechtelijke reorganisatie, waarbij de schuldeisers tijdelijk worden tegengehouden om de activiteit te redden, via een minnelijk akkoord, een collectief akkoord of een overdracht onder gerechtelijk gezag. Sinds de hervorming van 2023 bestaat ook een besloten (niet-openbare) procedure en een voorbereide overdracht (‘pre-pack’);
- het faillissement, wanneer redding niet meer mogelijk is.
Zie ook onze blogs over het collectief akkoord en de besloten procedure.
Kwijtschelding en een nieuwe start
Blijft er na het faillissement een restschuld over, dan kan een vrije beroeper die een natuurlijke persoon is, kwijtschelding krijgen van zijn onbetaald gebleven schulden, tenzij hij kennelijk grove fouten heeft begaan die tot het faillissement hebben bijgedragen. Zie onze blog over de kwijtschelding van schulden na faillissement. Bovendien kan de ondernemer na of zelfs tijdens het faillissement een nieuwe activiteit opstarten; de inkomsten uit die nieuwe activiteit komen niet toe aan de curator.
Eigenheden van vrije beroepen
Bij de vereffening moet rekening worden gehouden met het beroepsgeheim en met de vrije keuze van de cliënt of patiënt. Daarom kan de curator worden bijgestaan door een persoon uit dezelfde beroepsgroep, die de nodige deskundigheid biedt, bijvoorbeeld bij de overdracht van een cliënteel of patiëntenbestand.
Kampt u als vrije beroeper met financiële moeilijkheden? Hoe vroeger u advies inwint, hoe meer opties er zijn. Neem contact op met ons kantoor.
17 november 2017
Glenn De Ridder
Advocaat